TR
Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi Yıl:2015  Sayı: 2  Alan: İktisat Tarihi

TUĞRUL ARIK
KLASİK DÖNEMDE OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA TİCARET ve OSMANLI İDARECİLERİNİN EKONOMİYE MÜDAHALECİLİK ANLAYIŞI
 
Osmanlı İmparatorluğu kuruluş yıllarından itibaren ticarete büyük değer vermiştir. Ekonomisine faydalı olduğu sürece ticareti teşvik etmiş, ticari faaliyetlerin sağlıklı işlemesi için gerekli tedbirleri almıştır. Osmanlı ekonomisinde ticareti, iç ve dış ticaret olarak iki başlık altında incelemek mümkündür. Bu makalede öncelikle Osmanlı İmparatorluğu’nun ticari faaliyetlere bakış açısı yansıtılmaya çalışılmıştır. İç ve dış ticaret hakkında bilgi verildikten sonra bu alandaki faaliyetlerin sağlıklı işlemesi için kurulan gümrük sistemi, derbent ve menzil teşkilatları, kara ve deniz yolları hakkında yorumlarda bulunulmuştur. Ayrıca Osmanlı İmparatorluğu’nun, kurmuş olduğu ekonomik sistemin sorunsuz işlemesi için zaman zaman ekonomiye müdahelede bulunduğu da bir gerçektir. Ancak bu müdahaleler, İmparatorluğun çeşitli bölgelerine göre farklılık arzetmektedir. Müdahalelerin kimi bölgelerde daha gevşek olması çoğu zaman, Osmanlı merkezi yönetiminin gücünün azalması olarak anlaşılmaktadır. Biz bu yazımızda söz konusu müdahalelerin azalmasının, devletin hakimiyet gücünün azalışı anlamına gelmediğini öne sürmekteyiz. Aksine bu durum, Osmanlı idarecilerinin ekonomiye müdahalecilik anlayışının bir gereği olarak, hakimiyet gücünün idareli kullanımından kaynaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Ticaret, Ekonomi, Müdahalecilik


COMMERCE IN THE OTTOMAN EMPIRE DURING THE CLASSICAL PERIOD AND OTTOMAN ADMINISTRATORS’ INTERVENTIONIST APPROACH TO ECONOMICS
 
Starting with the years of its foundation, Ottoman Empire paid great attention to commerce. It encouraged trade as long as it was beneficial to its economy and took precautions for the healthy operation of commercial activities. It is possible to examine the commercial activities of Ottoman Empire under two categories as domestic and foreign trade. In this article, our primary aim was to reflect the Ottoman Empire’s approach to commercial activities. After presenting brief information about domestic and foreign trade, we have commented about the customs system, organizations of derbent and menzil, and land and sea ways which were established to provide the healthy operation of the commercial activities. On the other hand, it is also a reality that Ottoman Empire sometimes intervened economy in order to operate its economic system without any problem. However, its interventions present variations depending on the regions of the Empire. The laxity of the interventions in some regions was mostly understood as the weakness of the central government’s control over that region. In this paper, we will argue that the laxity of interventions did not always refer to a decrease in the ruling power of the government. On the contrary, it was due to Ottoman administrators’ interventionist approach to economy and economical usage of the ruling power.

Keywords: Ottoman, Trade, Economy, Interventionism


Detay

İÇERİK