TR
Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi Yıl:2020  Sayı: 24  Alan: İktisat

Merter MERT
ÖĞRENDİKÇE YERİNE GEÇEN DEVLET: MEKANİZMA TASARIMI YOLUYLA BİR AÇIKLAMA
 
Bu çalışmada, Türkiye’nin kuruluş sürecindeki devletin tipi, iktisadi açıdan ve önceki çalışmaların şeker sanayi özelindeki bulguları bağlamında, mekanizma tasarımının araçları kullanılarak açıklanmıştır. Devletin tipinin tespiti için, önce devletin iktisadi olarak amacını tespit etmek gerekir. Amaç fonksiyonu belirlendikten sonra, amaca uygun mekanizmanın saptanması gerekir. Bir başka deyişle, amaç ile uyumlu olacak şekilde ve optimal olan bir strateji kümesinin saptanması gerekir. Daha önce, şeker sanayi özelinde amaçları saptamaya çalışan çalışmalar yapılmıştır. Mevcut çalışma ise yine şeker sanayi özelinde, amaçlara uygun mekanizmaya ilişkin bir açıklama içermektedir. Çalışmanın sonuçlarına göre, Türkiye’nin ilk yıllarında devlet, iktisadi bir fail olarak, sermaye birikiminin devam ettirilmesi sürecinde kamu refahı maksimizasyonunun gerçekleşmesi ve sonuç olarak milli üreticiler için pazarın büyütülmesi ve milli üreticilere alan açılması amacıyla hareket etmiştir. Bu süreçte devlet, belirli bir süre dönemsel hedefler çerçevesinde özel sektör üreticisinin istediği teşviki sağlamıştır. Devlet daha sonra bundan vazgeçmiş ve kamu firmasının istediği teşviki, diğer dönemsel hedefler çerçevesinde sağlamıştır. Ardından bundan da vazgeçmiştir. Devlet deneme-yanılma yoluyla arayışını sonlandırmış ve kendisi fiyat ve miktar kararlarını belirlemeye başlamıştır. Böylece, buradaki devlet, öğrendikçe rol alan veya öğrendikçe yerine geçen devlet olarak adlandırılabilir.

Anahtar Kelimeler: Mekanizma Tasarımı, İktisadi Tasarım, Devlet, Şeker, Türkiye İktisat Tarihi, Kalkınma


THE STATE THAT TAKES PLACE BY LEARNING: AN EXPLANATION VIA MECHANISM DESIGN
 
In this study, the type of the state in the process of Turkey's establishment is described from the point of view of economics in the context of the findings of previous studies, using tools of mechanism design. In order to determine the type of the state, it is necessary to first determine the economic purpose of the state. Once the goal function is determined, the proper mechanism should be decided. In other words, a set of strategies that are optimal and consistent with the objective should be determined. Objectives have been identified in previous studies, with special reference to the sugar industry. This study contains an explanation of the mechanism that is proper for the goals, with special reference to the sugar industry. According to the results of the study, in the process of Turkey's establishment, the state acted as an actor with the aim of maximizing public welfare during the capital accumulation process and thus expanding the market for domestic producers and creating market for them. During this process, the state provided incentives to the private sector manufacturer in a certain period of time, within the framework of the periodical targets. Later, the state gave up on this policy and provided incentives to the public firm within the framework of periodical targets. Then the state gave up on this policy. The state ended its quest through trial and error and began to determine price and quantity decisions. Thus, the state here can be called the state that takes part as it learns or the state that replaces it as it learns.

Keywords: Mechanism Design, Economic Design, State, Turkey, Sugar, Economic History Of Turkey, Development.


Detay

İÇERİK