TR
Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi Yıl:2020  Sayı: 21  Alan: İktisat

Mehmet YİĞİT
DAVRANIŞSAL İKTİSAT BAĞLAMINDA SİSTEMATİK YANILGILAR: ÇIPLAMA ETKİSİ ÖRNEĞİ
 
Davranışsal İktisat alanındaki araştırmalar, bilindiği üzere, insanların rasyonel davranışı hangi durumlarda sistematik şekilde ihlal ettiklerine odaklanmaktadır. Özellikle son birkaç on yılda ortaya çıkan literatür insanlara ait pek çok yanılgıyı tanımlamıştır. Bu yanılgılar genellikle mental kısayollar ya da sezgiseller (kestirimler) olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışma da bu yanılgılardan biri olan Çıpalama Etkisinin varlığını sınamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla Yalvaç Büyükkutlu Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunda eğitim gören 108 öğrencilerinden anket aracılığı ile veri toplanmıştır. Öğrencilere Bireysel Emeklilik Sistemi, Özel Sağlık Sigortası ve aylık otomobil kredisi için ödemeye razı olacakları azami miktarlar sorulmuştur. Ancak kontrol grubuna herhangi bir çıpa verilmezken deney grubuna sorularda zikredilen ödeme tercihleri için çıpalar verilmiştir. Yapılan bağımsız örneklem testinin (Mann-Whitney U) sonuçlarına göre kontrol grubu ve deney grubunun verdikleri cevaplar tüm sorular için farklılaşmıştır. Ayrıca katılımcılara bir akıllı bileklik görseli gösterilerek fiyatının en fazla ne kadar olabileceği sorulmuş ve bu sorudan önce deney grubuna bir çıpa olarak telefon numaralarının son üç hanesinin yazılması istenmiştir. Ürüne biçilen fiyatlar arasında istatistiksel olarak olmasa da mutlak anlamda ciddi sayılabilecek bir fark oluşmuştur.

Anahtar Kelimeler: Davranışsal İktisat, Mental Kısayollar, Çıpalama Etkisi.


SYSTEMATIC FALLACIES IN THE CONTEXT OF BEHAVIOURAL ECONOMICS: THE CASE OF ANHCORING EFFECT
 
The studies on Behavioural Economics, as known, focuses on which situations people violate rational behavior systematically. Especially the literature that has emerged over the last few decades has described a lot of fallacies that people have. These fallacies are generally named as mental shortcuts or heuristics. This study aims to test the existence of one of these fallacies, the Anchoring Effect. For this purpose, data were collected through a survey from 110 students studying at Yalvaç Büyükkutlu School of Applied Sciences. Maximum amounts that they consent to pay for Private Pension System, Private Health Insurance and monthly car loans have been asked to students. However, while no anchor was given to the control group, the experimental group was given anchors for the payment preferences mentioned in the questions. According to the independent samples test (Mann-Whitney U), all answers differentiated between control and experimental groups. In addition, a smart wristband image was shown to the participants and the question “how much the maximum price can be” was asked, and before this question, the last three digits of the telephone numbers were asked to be written to the experimental group as an anchor. Although there is no statistical difference between the prices assigned to the product, there is an absolute significant difference.

Keywords: Behavioural Economics, Mental Shortcuts, Anchoring Effect


Detay

İÇERİK