TR
Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi Yıl:2018  Sayı: 16  Alan: İstatistik-Sayısal Yöntemler-Ekonometri

Kutluk Kağan SÜMER, Derya İlem Kazancıgil
BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERLE İLGİLİ BEŞERİ SERMAYE ÖZELİNDE MODEL ÇALIŞMALARI
 
20. yüzyılın ortalarından itibaren, temel üretim faktörlerine ‘Bilgi’nin eklenmesine yol açan bilgi devrimi gerçekleşmiştir. Sermaye ve işgücü faktörleri birikiminin belirli Sartlarda ekonomik büyüme ile doğru orantılı ilişkisi ortaya konulmuşken, büyüme literatürüne ekonomik büyüme üzerindeki etkileri açısından yeni kavramlar girmiştir. Bunlar bilgi toplumu, bilgi ekonomisi, beşeri sermaye, Araştırma-Geliştirme (AR-GE), yaparak öğrenme (learning-by-doing) ve teknoloji yayılımı (spillover) gibi kavramlardır ve yeni büyüme teorilerinin odağında yer almaktadırlar. Romer, içsel büyüme modeline iktisadi büyümenin önemli bir lokomotifi olarak beşeri sermaye birikimini dahil etmiştir. Ayrıca, Solow-tipi büyüme modelini daha da geliştiren Mankiw vd., ekonomileri durağan hale gelen (steadystate) ülkelerin büyümeye tekrar geçebilmelerinin nasıl sağlanabileceği konusunu araştırmışlardır. Bu amaçla modele büyümeyi etkileyen temel faktörler olarak, fiziki ve beşeri sermayeyi dahil etmişlerdir. Beşeri sermaye-iktisadi büyüme etkileşiminde bir diğer önemli faktör ise A&G (Araştırma & Geliştirme) harcamalarıdır. Beşeri sermaye yatırımları açısından A&G harcamalarının artırılması veya etkinleştirilmesi, fiziki yatırımlarda bir artışa neden olmakta ve yüksek bir reel büyüme trendine ulaşılmasına olanak sağlamaktadır. İçsel büyüme modellerinin önemli bir kaynağı olan beşeri sermaye olgusu; bilgi, beceri ve bireysel yeteneklerin toplamından oluşmakta ve bu anlamda kalkınmaya önemli ölçüde yarar sağlamaktadır. Buradan hareketle söz konusu olgunun kalkınma sürecinde oynadığı rollerle ilgili olarak pek çok akademik ve/veya ampirik çalışmalar yapılmaktadır. Yapılan çalışmalarda beşeri sermayenin özellikle eğitim ve sağlık alanındaki yatırımlar noktasında ekonomik kalkınmada önemli bir rol oynadığına dikkat çekilmiştir. Ekonometrik analizlerde beşeri sermayeyi tanımlayan parametrelere genellikle eğitimle ilgili değişkenlerle ulaşılmaktadır. Bu çalışmada ekonomik büyümeyi belirleyen bu faktörlerin büyüme üzerindeki etkileri ekonometrik modeller yardımıyla incelenmeye çalışılacaktır. Çalışma, beşeri sermayenin önemli unsurlarından olan eğitim ve sağlık alanındaki yatırımların ekonomik kalkınmaya etkisini açıklamaya çalışmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Büyüme, Beşeri Sermaye, Eğitim, ARGE, bilgi ekonomisi


MODEL STUDIES IN HUMAN CAPITAL SPECIFICATIONS RELATED TO FACTORS AFFECTING GROWTH
 
From the middle of the 20th century, an information revolution has taken place that leads to the addition of 'Information' to basic production factors. While the accumulation of capital and labor factors has been directly related to economic growth in certain Sectors, the growth literature has introduced new concepts in terms of its effects on economic growth. These are concepts such as information society, knowledge economy, human capital, research and development (AR-GE), learning-by-doing and technology diffusion (spillover) and are at the center of new growth theories. Romer has included human capital accumulation as an important locomotive of economic growth in the internal growth model. Furthermore, Mankiw et al., Who further developed the Solow-type growth model, investigated how the economies of the steadystate countries could be able to regain growth again. For this purpose, the model included physical and human capital as the main factors affecting growth. Another important factor in the interaction between human capital and economic growth is R & d (Research & Development) expenditures. Increasing or activating R & d expenditures in terms of human capital investments leads to an increase in physical investments and allows a high real growth trend to be achieved. Human capital, an important source of internal growth models, knowledge, skills and individual abilities, and in this sense it provides significant benefits to development. From this point of view, there are many academic and / or empirical studies on the role that maturation plays in the development process. It is emphasized that human capital plays an important role in economic development, especially at the point of investments in education and health. Parameters that define human capital in econometric analyzes are usually reached with variables related to education. In this study, we will try to examine the effects of these factors which determine economic growth by using econometric models. The study seeks to explain the impact of investments in education and health, which are important components of human capital, on economic development.

Keywords: Growth, Human Capital, Education, R&D, knowledge economy


Detay

İÇERİK