TR
Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi Yıl:2018  Sayı: 13  Alan: Makro İktisat

Cevat GERNİ, Ö. Selçuk EMSEN, E. Ayşen HİÇ GENCER, Bengü TOSUN
NET YABANCI DOĞRUDAN SERMAYE YATIRIMLARI KUZNETS EĞRİSİNİ VE HATTA BİR W-EĞRİSİNİ TAKİP EDİYOR MU?
 
Kuznets, özgün çalışmasında, bir ülkedeki kişi başına milli gelir ve milli gelir dağılımı arasındaki ilişkinin ters dönmüş bir U-eğrisi şeklinde seyrettiğini belirlemiştir. Daha sonra iktisat literatüründe, aynı mantık çerçevesinde, bir ülkedeki kişi başına milli gelir ve çevre kirliliği miktarı arasında da bir çevresel Kuznets eğrisinin varlığı ispatlanmıştır. Buna dayanarak geliştirilen bu çalışmanın hipotezi, ülkelerin ekonomik gelişmişlik statüsünün bir göstergesi olan kişi başına milli gelir ile o ülkelere doğru akan kişi başına net yabancı doğrudan sermaye yatırımlarının da bir Kuznets eğrisi seyri gösterdiğidir. Bu bağlamda, ülkeleri az gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkeler ve gelişmiş ülkeler olarak sınıflandırdıktan sonra, bu ülkelerin kişi başına milli gelirleri ile aldıkları kişi başına net yabancı doğrudan sermaye yatırımları arasındaki ilişkinin ampirik olarak bir klasik Kuznets eğrisi gidişatı gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu amaçla, bu üç gelişmişlik statüsü kategorisine ait ve 1982-2015 yılları arasında yeterli veri setine sahip olan 59 ülkeye panel veri ekonometrik analizleri uygulanmıştır. Bulgular, kişi başına milli gelir ile kişi başına net yabancı doğrudan sermaye yatırımları arasında ampirik olarak Kuznets’in ters U-eğrisinin varolduğunu ispatlamıştır; daha da ileri giderek, bu ilişkinin bir W-eğrisi şeklinde seyrettiği gözlemlenmiştir. Bu ilişkinin ekonomik açından anlamı şudur: Gelişmişlik statüsünün ilk başlarında, az gelişmiş ülkeler yeterince net yabancı doğrudan sermaye yatırımı çekememekte; ancak daha sonra, gelişmişlik statüsündeki ilerlemelere paralel olarak gelişmekte olan ülke durumuna geldiklerinde, bu ülkelerin net yabancı doğrudan sermaye yatırımı cezbetme kabiliyetleri artmaktadır. Buna karşın, belli bir yükseklikte milli gelir düzeyine ulaşarak gelişmiş ülke durumuna geldiklerinde ise, bu ülkeler endüstriyel imalat tesislerini, yerel bölgeler yerine, gelişmekte olan ülkelere doğru kaydırma meyli göstermekte; bu da net yabancı doğrudan sermaye yatırımlarının ülkeden bu kez dışarı doğru akmasına yol açmaktadır. Son olarak, gelişmişlik statüsünün en yukarısında yer alan ülkeler ise, tekrar kendilerine doğru büyük miktarlarda net yabancı doğrudan sermaye yatırımı çekme istekliliği göstermektedirler. Bu çalışmadaki teorik beklentiler ile ekonometrik bulguların örtüşmesinin, iktisat literatüründe yeni ve geliştirilmiş bir Kuznets eğrisi tipinin varlığına dair tartışmalara yol açacağına inanıyoruz.

Anahtar Kelimeler: Kuznets eğrisi, Yabancı doğrudan sermaye yatırımları, Panel veri


DO NET FOREIGN DIRECT CAPITAL INVESTMENTS FOLLOW THE PATH OF THE KUZNETS CURVE AND EVEN A W-CURVE?
 
Originally, Kuznets described income per capita and income distribution relationship of a country by an inverted U-shaped curve; later, developed with the same logic, income per capita and environmental pollution relationship of a country is defined by an environmental Kuznets curve. Accordingly, this study hypothesizes that the development status of countries, reflected by their income per capita, and the per capita net foreign direct capital investments flowing into their countries show the path of a Kuznets curve. After classifying countries as less-developed countries, developing countries, and developed countries, the relationship between their per capita incomes and their per capita net foreign direct capital investments is empirically investigated for the trend of a classical Kuznets curve. To this end, panel data econometric analyzes are conducted for a total of 59 countries in the three categories of economic development that have adequate data sets for the period of 1982-2015. The findings confirm the empirical existence of an inverted U-shaped Kuznets curve between per capita income and per capita net foreign direct capital investments; furthermore, the relationship goes on to show a trend of a W-shaped curve. In other words, this relationship is observed to work in such a way that initially less-developed countries are not able to attract much foreign direct investments; but then, parallel to advancements in the development status to becoming a developing country, the ability to attract foreign direct investments improves; however, after reaching a certain high per capita income level, developed countries show a tendency to relocate their industrial manufacturing facilities and invest in developing countries rather than domestically, which results in an outflow of foreign direct investments; and finally, highly developed countries are again willing to attract large amounts of foreign direct investments. The overlap between theoretical expectations and econometric results of this study is believed to open up a discussion in the economic literature about the presence of a new and extended type of the Kuznets curve.

Keywords: Kuznets curve, Foreign direct capital investments,Panel data analysis


Detay

İÇERİK