TR
Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi Yıl:2017  Sayı: 12  Alan: Ekonometri

Kutluk Kağan SÜMER
USD-EUR Paritesi Kaotik Davranış mı Gösterir?
 
Kaos teorisi nin keşvi ekonomistler için ekonomide denge arayışında yeni zorluklara sebep olmuştur. Bu çalışmada kaos teorisi uygulamaları yardımıyla bu zorlukları ortaya koymayı amaçladık. Başlangıç koşullarına hassas bağımlılık kaotik deterministik modeller finansal veriler görünüşte rastgele hareketleri anlamada güçlü bir araç sağlamaktadır. Dinamik sistemler önceki çalışmalarda doğrusal ve/veya doğrusal olmayan yöntemler kullanılarak analiz edilmektedir. Kararlı doğrusal sistemler için kullanılan doğrusal yöntemler, genellikle doğrusal olmayan analizde başarısız olmasına rağmen, ancak, sorun hakkında sadece sezgi vermektedir. Bu sebeple dinamik sistemleri açıklayan fark denklemleri bir doğrusal olmayan değişkendeki, öngörülemeyen dinamikleri ortaya çıkabilir. Kaos teorisi doğrusal olmayan analiz yöntemleri gibi dinamik sistemlerin incelemek için kullanılır. Düzensiz bir koşulu ifade eden kaos "başlangıç koşullarına hassas bağımlılık" ile karakterize edilebilir. Bu çalışmada viz, ham verilere BDS testi, önceden süzülmüş verilere BDS testi, korelasyon boyut testi ve Brock Artığı testi olmak üzere dört test kullanılmıştır. Finansal piyasalar borsa, döviz piyasası gibi piyasalarda kaosun varlığı kabul görmektedir. Bu testlerin sonuçları USD-EUR paritesinde kaos varlığı için kanıtlar sunmaktadır. Bu çalışmada, zaman serilerinin kaotik analiz yöntemleri, bir değişkenin ayrık veya sürekli ölçümler incelenmiştir dayanarak elde edilen kaotik analiz yöntemleri çeşitli kaotik zaman serisi yöntemleri de uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kaos, Doğrusal Olmayan Dinamikler, Korelasyon Boyutu, Dolar, Euro Paritesi


Do USD-EUR Parity Exhibit Chaotic Behavior?
 
Knowing of the chaos theory by the economists has caused the understanding of the difficulties of the balance in economy. The applications of the chaos theory related to economy have aimed to overcome these difficulties. Chaotic deterministic models with sensitive dependence on initial conditions provide a powerful tool in understanding the apparently random movements in financial data. The dynamic systems are analyzed by using linear and/or nonlinear methods in the previous studies. Although the linear methods used for stable linear systems, generally fails at the nonlinear analysis, however, they give intuition about the problem. Due to a nonlinear variable in the difference equations describing the dynamic systems, unpredictable dynamics may occur. The chaos theory or nonlinear analysis methods are used to examine such dynamics systems. The chaos that expresses an irregular condition can be characterized by “sensitive dependence on initial conditions”. We employ four tests, viz. the BDS test on raw data, the BDS test on pre-filtered data, Correlation Dimension test and the Brock’s Residual test. The financial markets considered are the stock market, the foreign exchange market. The results from these tests provide very weak evidence for the presence of chaos in USD-EUR Parity. In this study, the methods for the chaotic analysis of the time series, obtained based on the discrete or continuous measurements of a variable are investigated. The chaotic analysis methods have been applied on the time series of various systems.

Keywords: Chaos, non linear dynamics, correlation dimension, USD-EUR Parity


Detay

İÇERİK