TR
Avrasya İşletme ve İktisat Dergisi Yıl:2017  Sayı: 9  Alan: Avrupa Birliği

Okan Veli ŞAFAKLI, Kenan ŞAHİN
KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ’NDE (KKTC) MUHASEBE MESLEK ETİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
 
Bu çalışma ile KKTC’de muhasip ve murakıplık yapmak üzere yetkilendirilmiş kişilerin meslek ahlakına ilişkin tutumları araştırılmıştır. Araştırma 2013 Ocak ayı içerisinde kolayda örnekleme ve yüz yüze anket yöntemiyle toplam 432 muhasip/murakıbın 100’üne yönelik gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Ege et al. (2003) tarafından kullanılan üç boyutlu ölçekten yararlanılmıştır. Bu boyutlar sırasıyla; “Muhasebe meslek mensuplarının ahlaka uygun olmayan davranışlara yönelmesinde etkili olan faktörler”, “Muhasebe meslek mensuplarının ahlaki değerleri” ve “Muhasebecilik meslek ahlaki kurallarının yerleşmesini etkileyen faktörler”dir. Ölçekteki değişken değerlerine ilişkin Likert ölçeği ile hesaplanan ortalamalara “Tek-grup t-testi” uygulanmıştır. Buna göre: 1) Muhasebe meslek mensuplarının ahlaka uygun olmayan davranışlara yönelmesinde en etkili faktörler “Yaptırımların caydırıcı olmaması”, “Denetim mekanizmasının yetersizliği”, “Kamu denetçilerinin tutumu “, “Vergi politikaları”, “Mükelleflerin muhasebecilerden beklentileri”, ve “Mevcut ekonomik koşulları (Yüksek enflasyon, ekonomik kriz vb...)” olarak ifade edilmiş; 2) En fazla öne çıkan ahlaki değerler “Mesleki yeterlilik”, “Doğruluk, dürüstlük ve tarafsızlık” ve “Mesleki özen ve titizlik” olduğu belirtilmiş; ve 3) “Muhasebe alanında ahlak eğitimi (özellikle üniversitelerde)”, “Caydırıcı yasal düzenlemeler, soruşturmalar yürüten yetkililerin ve mahkemelerin tutumu”, “Eğitim kurumlarının iş ahlakı eğimine ilişkin bilinçli çabaların arttırılması”, “Mesleki ahlak standartlarının titizlikle uygulanması” ve “Profesyonelliğin yaygınlaşması” muhasebecilik meslek ahlaki kurallarının yerleşmesini etkileyen en önemli faktörlerin oluğuna işaret edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: KKTC, İş Etiği, Muhasebe ve Murakabe, Ahlaki Değerleri, Ahlaki Değerlerin Yerleşmesi


A RESEARCH ON ACCOUNTING PROFESSIONAL ETHICS IN NORTHERN CYPRUS (TRNC)
 
In this work, the attitudes of authorized accountants and auditors have been investigated according to the work ethics in TRNC. The research carried out in January 2013, used two survey methods- face to face and convenience sampling-, applied on 100 out of 432 accountant and/or auditors. The research used three dimensional scales by Ege et al (2003). These dimensions are consequently; “The effective factors which direct the accountants to behave inappropriately”, “The moral values of accountants” and “The effective factors which settle the moral rules of accounting”. One sample T-test has been applied to these dimensions having Likert scale in order to calculate averages of effective factors in each dimension. According to this research the main findings constitute these: 1) The most effective factors that lead accountants to behave improperly as “The sanctions are not deterrent”, “The inadequate control mechanism”, “The attitude of public inspectors”, “Tax policies” , “The expectations of taxpayers from accountants” and “The available economic conditions (high inflation, economic crisis etc…)”; 2) The highest moral values are indicated as “Job qualifications”, “Righteousness, integrity and impartiality” and “professional meticulous and attention”; and 3) “The morals of education in accounting field (especially at universities)”, “Deterrents by legal arrangements, the attitude of authorities and courts that conducts the investigations”, “The necessity of increasing the awareness of meticulous implementations of the job ethical standards” and “The widespread of professionalism” are determined as the most important factors affecting the establishment of moral rules of accounting profession.

Keywords: TRNC, Work Ethics, Accounting and Auditing, Moral Values, Settlement of Moral Values


Detay

İÇERİK